Vì sao inox vẫn bị gỉ? Nguyên nhân thường gặp và cách phòng ngừa

"Inox mà cũng gỉ à?" là câu hỏi rất hay gặp. Thực tế, inox (stainless steel) chống gỉ nhờ một lớp màng oxit crom cực mỏng trên bề mặt. Lớp màng này tự phục hồi khi gặp oxy, nhưng trong một số điều kiện nó bị phá vỡ nhanh hơn khả năng phục hồi.

Nguyên nhân 1: Chọn sai mác vật liệu

Inox 201 chứa ít niken nên dễ nổi đốm gỉ ở môi trường ẩm, nhiều muối. Dùng 201 ngoài trời ven sông, nơi bắn nước, thường xuống cấp nhanh hơn 304. Nếu nơi lắp có hơi muối hoặc nước lợ, hãy cân nhắc 304 hoặc 316.

Nguyên nhân 2: Nhiễm bẩn từ sắt thường

Mạt sắt từ máy mài, cưa, cắt thép bám lên bề mặt inox rồi gỉ. Người ta thấy vết gỉ trên inox nhưng thật ra sắt ngoài gỉ. Cách phòng: dụng cụ dùng cho inox nên để riêng, che chắn khi thi công cạnh sắt thép.

Nguyên nhân 3: Mối hàn xử lý chưa tốt

Vùng nhiệt màu quanh mối hàn bị mất lớp bảo vệ nếu không tẩy và thụ động hóa. Khi đó gỉ thường bắt đầu từ mối hàn.

Nguyên nhân 4: Hóa chất tẩy rửa

Các chất tẩy chứa clo, axit mạnh để lâu trên bề mặt gây rỗ. Hãy tránh nước tẩy trắng đậm đặc và tráng sạch sau khi dùng hóa chất.

Nguyên nhân 5: Khe hở và đọng nước

Những khe hẹp, góc đọng nước lâu ngày thiếu oxy để màng bảo vệ phục hồi, dễ phát sinh gỉ khe. Thiết kế thoát nước tốt, tránh khe kín không cần thiết sẽ giảm nguy cơ.

Nguyên nhân 6: Môi trường khắc nghiệt

Muối biển, hơi hóa chất, khí thải công nghiệp làm tăng tốc độ phá hủy. Môi trường này nên chọn 316 và lên lịch lau rửa định kỳ.

Nguyên nhân 7: Thiếu bảo trì

Bụi, cát, dầu mỡ bám lâu ngày giữ ẩm và mầm gỉ. Lau định kỳ bằng nước sạch cũng là cách hiệu quả.

Bảng tóm tắt

| Dấu hiệu | Thường do | Cách xử lý | |---|---|---| | Đốm nâu nhỏ rải rác | Mạt sắt bám, 201 ẩm | Tẩy gỉ chuyên dụng, kiểm tra vật liệu | | Gỉ quanh mối hàn | Chưa tẩy mối hàn | Nhờ xưởng xử lý bề mặt | | Rỗ li ti, đốm sát | Muối, clo | Làm sạch, cân nhắc 316 | | Vệt nâu ở khe | Đọng nước | Vệ sinh khe, sửa thoát nước |

Làm gì khi thấy gỉ?

1. Chụp ảnh cận cảnh.
2. Lau thử bằng dung dịch nhẹ để biết gỉ bám ngoài hay ăn sâu.
3. Gỉ bám ngoài: tẩy bằng dung dịch chuyên dụng.
4. Gỉ ăn sâu, nổi đốm lan nhanh: liên hệ xưởng để kiểm tra, vì có thể do vật liệu.

Phòng ngừa

Chọn mác phù hợp môi trường, yêu cầu tẩy mối hàn, lau rửa định kỳ và tránh hóa chất mạnh. Những việc nhỏ này giúp inox giữ vẻ ngoài tốt trong thời gian dài.